Zwolle Sociaal

Jitro Ubro: ‘We laten mensen wel toe in ons land, maar niet in onze samenleving’

Lees het hele artikel op: www.kleurrijkzwolle.nl

Geboren in Ohoirenan op de Kei Eilanden op de Molukken in Indonesië, via allerlei omzwervingen sinds 2003 voorzitter van de Integratieraad Zwolle: Kleurrijk Zwolle spreekt met Jitro Ubro (1941) over zijn opvattingen over de multiculturele samenleving, het integratiebeleid van de gemeente Zwolle, geïllustreerd aan de hand van voorbeelden uit zijn eigen ervaringen als allochtoon. 

Geschreven door Patty Wolthof
Publicatiedatum 28 november 2010

Over het woord allochtoon wil Ubro allereerst iets kwijt. De gemeente Zwolle beraadde zich in 2004 op de term voor de communicatie met doelgroepen van niet-westerse komaf. De Integratieraad heeft de gemeente toen het begrip allochtoon geadviseerd. De voorzitter vindt het jammer dat dit woord besmet is geraakt. Terwijl het juist gekozen was vanwege de neutraliteit, het stamt o.a. af van het Griekse woord ‘allos' dat ‘anders' betekent. Een term als ‘medelander' roept weerzin op bij Ubro: "Dat impliceert dat ik een tweederangsburger ben." Ubro's eigen culturele achtergrond speelt natuurlijk een grote rol in zijn betrokkenheid bij de multiculturele samenleving.

Van vatenroller tot directielid
Na de middelbare technische school te hebben afgerond, gaat hij op zoek naar een baan en belandt Ubro bij multinational Shell. Deze werkgever geeft hem de kans zich te ontwikkelen, te gaan studeren. "Er werd puur gekeken naar wat je inbrengt, wat je kwaliteiten zijn en hoe je je ontwikkelt." Na Shell komt Ubro te werken bij een Amerikaanse multinational in Harderwijk. Ook daar wordt niet gekeken naar zijn afkomst, maar naar zijn kunnen: "Ik ben als vatenroller binnengekomen en als lid van de directie weggegaan."

Verwacht geen tromgeroffel en trompetgeschal
Zijn verhaal doet een beetje denken aan de Amerikaanse droom: iedereen heeft gelijke kansen ongeacht zijn of haar afkomst, sekse, geaardheid of lichamelijke beperking. Maar hij werkte dan ook voor een Amerikaans bedrijf. Is zijn succesverhaal ook mogelijk in Nederlandse organisaties?
Ubro vindt dat als je bij een bedrijf binnen komt, je je werkomgeving moet leren kennen. Dat je moeite moet doen om te begrijpen waarom een collega zus of zo doet. "Je moet niet verwachten dat je met tromgeroffel en trompetgeschal wordt binnengehaald. Je moet je eerst bewijzen en daar moet je gewoon hard voor werken." Maar dan moet het bedrijf of de samenleving er ook wel voor open staan. Daar zit het probleem volgens Ubro: "Wij laten mensen wel toe in ons land, maar wij laten ze niet toe in de samenleving."

Interculturele communicatie
Om mensen toe te laten in je samenleving, moet je met elkaar in gesprek blijven. Je moet je verdiepen in de sociale en culturele achtergrond van de doelgroepen. "De timing en de wijze waarop de gemeente Zwolle communiceert met haar doelgroepen kan beter. Als verantwoordelijke bestuurder van deze stad moet je je in die samenleving begeven. En niet pas reageren als de Integratieraad ergens meekomt." Het gaat volgens Ubro vooral om het hebben van een netwerk in de samenleving: "Ken je sleutelfiguren en weet hoe je ze moet benaderen." Een recent voorbeeld is het project van de Integratieraad om homo-emancipatie bij de allochtone gemeenschap bespreekbaar te maken en in beeld te brengen. Dat vereist een bepaalde benaderingswijze. Ubro: "Je moet eerst vertrouwen winnen, voordat je überhaupt aan tafel kunt zitten."

Ubro komt ook uit een cultuur met veel protocollen, codes en regels: "Molukkers zijn van oudsher een volk dat je niet rechtstreeks moet benaderen. Alles verloopt via de familieoudste, de voorlieden." Hij vertelt: "Vroeger mocht ik af en toe bij gesprekken van familiehoofden zitten, maar ik moest mijn mond houden. Ik had wel meningen en opvattingen en verbeet me om dingen te roepen. Want dat hoort niet. Ik mocht erbij zitten om te leren, om kennis en ervaring op te doen."

Holtenbroek als goed voorbeeld
Een belangrijk thema in de immigratieproblematiek is segregatie. Er is sprake van segregatie, als bepaalde (culturele) groepen zich afzonderen in de samenleving. Segregatie is van alle tijden volgens Ubro. Hij noemt als voorbeeld de elite klasse van vroeger, die allemaal apart woonden en hun eigen verenigingen hadden. "Kinderen uit de arbeidersklasse gingen naar een openbare school. Zij zijn nu vervangen door de kinderen van eerste generatie allochtonen." Ubro vindt dat dit erkend en herkend moet worden, anders blijft dit in de volgende generaties nog steeds spelen.

Eén van de middelen die gemeentes in handen hebben om segregatie tegen te gaan is volgens Ubro de ruimtelijke ordening. Hoe wordt een stad of een wijk ingedeeld? Wordt er bijvoorbeeld rekening gehouden met spreiding van huur- en koopwoningen? De Zwolse wijk Holtenbroek is daar volgens de voorzitter een heel goed voorbeeld van. Hij benadrukt dat de gemeente Zwolle hier een compliment voor verdient.